سیزدهم بهمن ماه مصادف با دوم فوریه روز جهانی تالابها

پیام رضا پرتوی سنگی مدیرعامل انجمن حیات سبز

به مناسبت دوم فوریه (سیزدهم بهمن ماه) روز جهانی تالابها

تالابها را می توان شاهکار خلقت به حساب آورد و هنوز درک واقعی از اهمیت ،کارکرد و حساسیت این زیستگاههای حیاتی و متنوع بسیار پایین است. این اکوسیستم از جمله نظامهای حیات بخش است که مطلقا جایگزین ندارند و از سویی احتمالا هیچ یک از اکوسیستم های جهان به اندازه تالابها صدمات ناشی از کوته اندیش بشر و تمایلات خودخواهانه انسان محوری را تجربه نکرده اند.تالابها مناطق پویایی هستند که در معرض تاثیرات عوامل طبیعی و انسانی قرار دارند.

در تعاریف خاص معمولا به تالابها با دید اکوتن (ECOTONE) نگریسته می شود. اکوتن ها مناطقی هستند که نقشی انتقالی بین مناطق ساحلی و محیط های آبی را ایفا می کنند و خاصیت نگهداری آب در آنها سبب می شود تا گیاهان خاص در آنها رشد کنند.

تالاب از نظر لغوی معادل (WETLAND) اراضی خیس می باشد تالاب از دو کلمه تال و آب تشکیل شده است. کلمه تال لغتی هندی بوده و به معنی آبگیر است.

فرهنگ دهخدا،کلمه کول یا کولاب را معادل تالاب به کار برده است.تال در واژه گیلکی به معنای نیلوفر وحشی و در برهان قاطع به مفهوم آبگیر ،برکه آمده است.

اولین تعریف نسبتا کامل تالاب مطابق کنوانسیون رامسر عبارت است :مناطق پست،باتلاقی ،مردابی،آبگیرهای طبیعی یا مصنوعی ،دائمی یا موقت دارای آب ساکن یا جاری ،شیرین،نیم شور یا شور ، واز جمله مناطق دارای آبهای دریائی که عمق آنها در حالت جزر کامل 6متر بیشتر نباشد.این تعریف شامل نیزارها و بستر های پوشیده از علف دریای مناطق ساحلی،آب بندهای محلی یا حرایی،مصب ها ،رودخانه ها ،باتلاق ها آب شیرین ،جنگل ها و دریاچه با باتلاقی ،مردابها و دریاچه های شور نیز می شود.

در کل جهان 2290 تالاب وجود دارد که به عنوان تالابهای دارای اهمیت بین المللی تعیین شده اند،سهم ایران از تالاب هادارای اهمیت بین المللی تعین شده اند ،سهم ایران از تالاب ها 24 تالاب است .با مساحتی 1/5 میلیون هکتار در فهرست کنوانسیون بین المللی رامسر ثبت شده است که اهمیت بالای تالابهای ایران را نشان می دهد .البته لازم است یادآوری نمود که یک سوم آن در<<تحت فشار >>یا در <<شرایط بحرانی>> قرار دارند.

ارزش تالابها را می توان در سه گروه عنوان کرد که عبارتند از ((تالابها بعنوان زیستگاه حیات وحش و گیاهان آبزی ،ارزش تالابها بعنوان بهبود دهنده کیفیت ارزش محیط زیست و در نهایت ارزشهای اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی آنها))

همه تالابهای ایران با اهمیت هستند لاکن برخی مثل تالاب میانکاله در استان مازندران و گمشان در استان گلستان قلب تپنده پرنده نگری شناخته شده است و حتی تالاب گمشان که محدوده مرزی ایران و ترکمنستان قرار دارد بهترین سایت پرنده نگری در کل کشور است ،و نمونه های کمیابی از غازهای خاکستری و سنقر خاکستری در تالاب و زمین های اطراف آن زندگی می کنند.یا برای مثال در استان بوشهر تالاب حله بزرگترین و مهمترین تالاب استان بوشهر بوده که بعلت خشکسالی به 5هزار هکتار تقلیل یافته است.

گذاشتن یک دیدگاه

تمامی حقوق برای انجمن حیات سبز لیان، محفوظ می باشند.

رفتن به نوارابزار